In dit derde deel van de trilogie over Mientje Holdert leeft zij al
enkele jaren als huishoudster bij boer Geurts, een jonge weduwnaar.
De door een verraderlijke vriend in de steek gelaten Mientje woont
met haar Liesje in het daggeldershuisje, dat op enige afstand van
de boerderij staat.
Ovecdag is zij gelukkig en tevreden met haar werk in en om de
boerderij. Dan lijkt het alsof zij de boerifris, vooral wanneer Geurts
speelt met Liesje. Hij is dol op het kind.
's Avonds beleeft Mientje ook een korte poos vreugde aan haar
kindje. Maar daarna worstelt ze met de knagende eenzaamheid.
In de boerderij beleeft Geurts elke avond hetzelfde. Hij heeft
niemand voor wie hij kan zorgen en met wie hij kan praten.
In de paar jaar dat Mientje bij hem werkt, is er een vraag in hem
gaan leven die hij haast niet durft te stellen. Die toch een keer
stuntelig over zijn lippen komt. Het is een vraag waarop Mientje
niet direct een voor hem positief antwoord kan geven.
De lezer wordt meegenomen naar de gezellige sfeer in de
woonkeuken van de boerderij. Hij zit met Mientje in het stille
kamertje van haar eenzame, kleine huisje. Hij wandelt met haar
naar de kille cel van de brute Janus, die het leven van Mientje
een voor haar verdrietige wending geeft. Hij gaat tenslotte ook
weer mee naar de boerderij, waar zich het verrassende slot afspeelt.
Op de achtergrond van dit meeslepende verhaal zingt de nachtegaal,
waaraan de titel van dit boek is ontleend.
De trilogie eindigt als volgt:
"Hoog en langgerekt klinken de rollers van de nachtegaal, die
geen leed kent en voor vreugde geen naam heeft. Het is alsof
door zijn zang de blijdschap zich nestelt tot in alle hoeken van het
erf bij de boerderij. Want de nachtegaal wacht op zijn vrouwtje,
dat enkele dagen na hem komt. Daarom zingt hij, dag en nacht."
